BLOG

11/05

Ooit een rivier, een berg of een stuk strand willen bezitten? Welcome to the Philippines!

Het lijkt enigszins absurd, maar in de Filipijnen is alles te koop. Als je genoeg geld hebt althans. Dit is het verhaal van een stukje hemel op aarde, dat bedreigd wordt door een intense privatiseringsdrang.

Patungan is sinds de 18e eeuw bewoond door de voorouders van de huidige bewoners, die de kunst van het vissen van vader op zoon hebben overgedragen.

Vandaag ging ik voor het eerst naar het strand. Als deel van mijn exposure in Southern Tagalog, de regio ten zuiden van Tagalog, bracht ik een bezoek aan Barangay (te vertalen als dorpje of gemeenschap) Patungan. Kwestie om eens een halve dag aan het strand door te brengen, vooral. Het is werkelijk een prachtige streek: het ligt in een cove, een natuurlijke inham tussen twee rotsige landarmen, waardoor het water visrijk en heerlijk rustig is. Er is geen golfslag, het water is perfect van temperatuur, het strand ligt er perfect bij en af en toe vaart er een traditioneel vissersbootje uit om met netten te vissen, om te duiken op oesters en krabben of om een neergezette val te legen. Enkele foto's zijn bijgevoegd om je een beeld te geven: het was gewoon prachtig.

 

Jammer genoeg is het bijna gedaan met dit dorpje. Tegen het einde van de maand mei moeten de 600 families die er wonen het gebied verlaten. Heel de kuststreek werd namelijk geclaimd door de familie Verata, een steenrijke familie waarvoor het woord 'grootgrondbezitters' uitgevonden lijkt. De bevolking wordt verhuisd naar 'Displacement Areas': braakliggende stukken grond ver weg van alles waar betonnen bunkers op worden gebouwd om de verjaagde bevolking in te kunnen huisvesten. Dit is alles wat er voorzien is. De nieuwe sloppenwijken (want dat zijn ze ontegensprekelijk) zijn niet voorzien van aansluitingen voor water of elektriciteit, er zijn geen winkels in de buurt, laat staan jobs. De bevolking, die voor een groot deel steunde op visserij en gerelateerde activiteiten, wordt ontworteld en gedumpt in een uitzichtloze situatie zonder compensatie. Waarom? Ecotoerisme. Een mooi resort zal rijke toeristen aantrekken om te genieten van de 'ongerepte' kust en van de prachtige natuur. Kassa kassa voor de uitbater van het resort, en de waarde van het gebied stijgt. In afwachting hiervan heeft de overheid alvast de weg volledig heraangelegd, inclusief een tunnel doorheen de berg (heel zeldzaam in dit land!). Op de kosten van de hele bevolking, uiteraard. Dit komt enkel de nieuwe eigenaars ten goede...

 

De Verata-clan heeft namelijk heel de regio verworven. Alles wat langs de weg naar Patungan ligt wordt omzoomd door prikkeldraad en bordjes met 'private property', waardoor ze letterlijk hele bergen en valleien bezit. Ronduit absurd, maar dit is gewoon mogelijk blijkbaar. Heel het gebied is voor een prikje verkocht door de overheid, inclusief dorpjes en gemeenschappen die er al generaties lang leven. Patungan is sinds de 18e eeuw bewoond door de voorouders van de huidige bewoners, die de kunst van het vissen van vader op zoon hebben overgedragen. En toch hebben zij niet het recht om daar te blijven wonen...Dit wordt mee in het oog gehouden door de lokale privémilitie. We werden staande gehouden vlak voor het dorpje, door een aantal mannen waarvan ik dacht dat het soldaten waren. Camouflagekledij, shotguns en M16-machinegeweren om de hals, een aantal vervaarlijke honden aan de leiband...je zou je voor minder vergissen. Zij beveiligen het 'eigendom' tegen...ja, tegen wat eigenlijk? Ik ben niet het soort held dat in discussie gaat met zwaarbewapende huurlingen, dus ik snap niet meteen de beweegredenen hierachter. Enkel via een speciale toelating of door aan te tonen dat je een inwoner gaat bezoeken, mag je binnen. Het verbaasde me dat ik als buitenlander binnenmocht eigenlijk, zonder lastige vragen.

 

 

Niet enkel dit strand

 

Het zou al tragisch zijn moest dit een alleenstaand geval zijn. Maar overal in het land worden gemeenschappen bedreigd door de winsthonger van de allerrijkste Filipino's, iets wat al jaren aan de gang is. Men moet maar kijken naar de strijd van de Indigenous People in de Cordillera tegen de dam op de Chico River in de jaren 80, een strijd die ze nog steeds verder zetten met als nieuwe tegenstanders (al dan niet buitenlandse) mijnbouwbedrijven, energiebedrijven (het modewoord is tegenwoordig geothemale energie) en nog steeds pogingen om een dam te plaatsen in de Chico River. Maar de laatste dagen werd het mij duidelijk dat alles hier te koop is.

 

Spilfiguur in Southern Tagalog is Henry Sy, de rijkste Filipino en eigenaar van de gigantische SM-keten. Deze keten is vooral gekend om de megamalls die over heel de Filipijnen verrezen zijn, met als hoogtepunt de Mall of Asia. Het nieuwste prestigeproject is het verleggen van de kustlijn in Manila Bay (onder de naam Manila Cyber Bay Project), om de Mall of Asia uit te breiden naar het zuiden toe om er onder andere een casino te bouwen. Andere plannen voor de landwinning zijn het verhuizen van de Ninoy Aquino International Airport, die momenteel in het midden van de stad ligt, en het bouwen van een reeks resorts & hotels. Klinkt ambitieus, vooral wanneer je er rekening mee houdt dat hiermee 400.000 mensen zullen moeten verhuizen naar Relocation Areas. Om het in perspectief te brengen: dat is ongeveer de bevolking van Luik en Charleroi, tesamen. Ook kleinere projecten worden door SM gepland: in Maragondon, niet er van Barangay Patungan, wordt de locale rivier geprivatiseerd. Deze zal omgeleid worden om een 'bulk water reservoir' te maken, waardoor de eigenaar effectief controle heeft over de stroom van de rivier. En ja, de ontwikkeling van het resort Patungan zou ook door de SM-holding gebeuren.

 

Maar het blijft niet bij stranden, rivieren of hele bergen. Ook in andere sectoren wordt een doorgedreven privatiseringsbeleid doorgevoerd. Het beste voorbeeld is de gezondheidssector, waar ik het later nog over zal hebben. Maar het mag duidelijk zijn: eigendom vloeit moeiteloos van het volk naar de allerrijksten, en dit wordt zelfs gefaciliteerd door de overheid. Dat hoeft niet te verbazen, want de machtigste politici hebben vaak financiële of electorale belangen in dit soort projecten...de steun van een figuur als Henry Sy is een handig opstapje naar een (her)verkiezing, dat spreekt voor zich.

 

5376 keer gelezen