BLOG

04/04

SOS: Voor een keer positief om te horen. De heropbouw na Haiyan.

Al enkele dagen na m'n aankomst in Manilla kreeg ik de kans om enkele partners van G3W te ontmoeten. Aanleiding was een bijeenkomst om de SOS (Samahan Operasyong Sagip)-missies te evalueren. Deze missies werden georganiseerd door lokale organisaties en leverden medische hulp aan de getroffen bevolking, terwijl de regering-Aquino het liet afweten.

The Aquino Government should be sued for criminal neglect!

De toon van de conferentie was duidelijk: de regering-Aquino doet niet wat ze hoort te doen. De conferentie begon met het openen van een tentoonstelling van foto's die gemaakt werden tijdens de 6 SOS-missies die op poten gezet werden door een netwerk van organisaties: onder andere G3W-partner CHD nam hieraan deel, en ook Bayan (de massaorganisatie waarbij ik vrijwilligerswerk zal doen de komende maanden) droeg z'n steentje bij. Deze missies gingen door op vrijwillige basis: vele dokters, verpleegsters en psycho-sociale zorgdragers namen tijd vrij van hun werk of studies, en trokken in konvooi met medische hulpmiddelen, voedselvoorraden en heropbouwmateriaal op tocht in Samar en Leyte, op zoek naar de zwaarst getroffen gebieden.

Want hoewel we de eerste weken na de ramp konden zien hoe internationale teams aan noodhulp deden, bleef deze vaak beperkt tot de makkelijkst bereikbare gebieden. En wat erger is: geen enkele van deze hulp oversteeg het niveau van primaire noodhulp. Na de initiële voedselpakketten bleef de bevolking (letterlijk) op haar honger zitten en wachtte het af tot de Filipijnse regering, onder leiding van Bengino Aquino, tot actie overging. En bleef wachten.

Ondertussen had SOS via haar lokale netwerken al de gebieden geïdentificeerd die het meest nood hadden aan hun hulp, en trokken ze reeds 2 weken later met een volledig konvooi naar Samar. Nog 5 missies volgden, waarbij zowel Oost- als West-Samar en ook Leyte werden aangedaan. Een druppel op een hete plaat, kan je denken, maar toch werden in totaal 84 barangays (dorpen) aangedaan, en zo werden ruim 61.000 mensen voorzien van hulppakketten (rijst, gedroogde vis & groenten en drinkbaar water) en kregen een kleine 8.000 mensen broodnodige medische zorg. Voor sommigen van deze mensen, wonende in verafgelegen gebieden, was het de eerste keer dat ze bij een dokter terecht konden. Ook kregen 1250 mensen psycho-sociale begeleiding (gespreid over 24 groepssessies). Deze werden georganiseerd door studenten Behavioural Sciences van de Univerity of the Philippines, die hiervoor tijd maakten tijdens hun opleiding.

Rol van de overheid

Maar waar blijft de officiële hulp dan, kan je je afvragen? Wel, de overheid laat het na om te doen wat moet gebeuren. Een combinatie van onwil, onkunde en corruptie zorgen ervoor dat het geld dat via de grote noodhulp het land binnenstroomt, de bevolking niet bereikt. Zo is er het verhaal van de voedselpakketten, die nooit bij de bevolking geraakt is. De verantwoordelijke overheidsinstanties zijn er namelijk in geslaagd om dit voedsel te laten vervallen, waarna ze er niets beter op vonden dan het eten te dumpen en te begraven. Tragisch, omdat er nog steeds mensen honger lijden omdat hun gewassen vernietigd zijn. Maar evengoed is er onwil: men kiest ervoor om de heropbouw te laten gebeuren door grote bedrijven, die echter verkiezen om de infrastructuur voor hun eigen industrie eerst te herstellen en geen cent spenderen aan de heropbouw van huizen voor de bevolking. Integendeel: de bevolking wordt vaak van haar oorspronkelijke gebied geweerd (onder het mom van 'te gevaarlijk voor huisjes, kijk maar naar wat de typhoon heeft aangericht!') maar dan blijkt dat er hotels en vakantieresorts worden gebouwd op exact dezelfde plekken. Een ander schrijnend voorbeeld van corruptie: onder reconstructie wordt blijkbaar ook verstaan dat dezelfde bedrijven ook mijnen mogen uitbouwen in de getroffen gebieden. Oost-Visayas (Samar & Leyte) is grondstofrijk, en dat mag nu geld opbrengen. De kans dat de lokale bevolking daar ooit iets van ziet, is echter nihil.

Hun eisen worden ook compleet genegeerd. De bevolking organiseerde zich om bij de regering 40.000 pesos (650 euro) per familie te vragen, via een grote volksvergading die 'People's Surge' wordt genoemd. Geen gekke eis, maar de regering claimt geen geld te hebben. Een arm land, dat kan gebeuren, denk je dan. Een week geleden werd aangekondigd dat er voor 23 miljard pesos straaljagers gekocht zal worden. Ik heb het moeten opzoeken omdat ik het niet geloofde toen ik het hoorde, maar toch is het gewoon waar.

De andere eisen van de bevolking? Redelijk simpel. Aangezien de getroffen bevolking vooral leefde van landbouw en visserij, willen ze zo snel mogelijk terug dat voorzien. Het duurt echter een hele tijd om terug volwassen gewassen te hebben (een kokosboom heeft 3 jaar nodig om terug vruchten te dragen bijvoorbeeld) maar het mankeert hen ook aan materiaal: veel is vernietigd, de zadenvoorraden zijn aangetast en hun lastdieren zijn omgekomen of geslacht uit honger. De shelters zijn erbarmelijk van kwaliteit en moeten dringend vervangen worden door lange-termijnswoonsten en de bevolking wilt vooral dat de regering lessen trekt uit eerdere rampen. Dit is niet de eerste ramp die de Filippijnen treft: tussen 1990 hebben al meerdere natuurfenomen (vulkaanuitbarstingen, overstromingen, tyfoons, landverschuivingen) zich voorgedaan en telkens blijkt de regering compleet incompetent in de reactie hierop. 

Volksprotest

Een afvaardiging van de People's Surge, onder leiding van een non (Sister Edita, van de Benedictijnen-orde), trok naar Manilla om deze eisen op tafel te leggen bij de president. Ze werden echter nooit ontvangen. Na uren wachten werden ze door soldaten omringd en hardhandig geëscorteerd naar een wachthuis van de soldaten, die hen uitlachten en zeiden dat ze beter thuis waren gebleven. Volgens hen konden ze daar beter helpen met de heropbouw dan hier tevergeefs staan protesteren. In haar eigen woorden: "This government should be sued for criminal neglect. It knows what it is doing wrong and it doesn't do anything about it.". Op 8 april zal er een betoging plaatsvinden hierover: hopelijk kan ik erbij zijn!

Er scheelt wel meer met de Filipijnse regering. Het is veelzeggend dat de eerste dagen de ministers kwamen poseren voor de fotografen tijdens de eerste hulpverlening na de ramp, maar ze meteen daarna terug met privéhelikopters het gebied verlieten, zonder zich er verder iets van aan te trekken. Er wordt geen rekening gehouden met de economische situatie van de bevolking: ondanks de agriculturele noden werden deze helemaal niet opgenomen in het heropbouwplan, dat vooral focust op privé-investeringen van bedrijven. Daar komt uiteraard de talloze mensenrechtenschendingen bij, en ook deze bleven doorgaan: er werd gebruikgemaakt van de situatie om het leger te versterken in de getroffen gebieden, zogezegd om de rust te bewaren. Dat hierdoor legitieme betogingen werden gehinderd en dat deze middelen beter aan heropbouw gespendeerd zouden kunnen worden, wordt natuurlijk geaccepteerd als een jammerlijke realiteit door de overheid.

De SOS-missies contrasteren hiermee sterk: met minimale middelen engageerden honderden vrijwilligers zich voor dagenlange ontberingen. Soms schonken ze hun eigen voedselvoorraden weg, ze werden geconfronteerd met de dood en met de psychische en fysieke schade die de tyfoon met zich meebracht, ze moesten omgaan met verwoeste wegen en zware bepakking die op de rug gedragen werd. Maar doordat de missie ondersteund werd door lokale organisaties kon er snel aangegeven worden waar de hulp het meest nodig was. Het engagement van vele gezondheidswerkers, waaronder talloze studenten, is niet te onderschatten en draagt bij aan de interne solidariteit in het land.

Op het einde van de conferentie worden talloze organisaties bedankt voor hun steun aan de heropbouw. En jawel, ook G3W (Third World Health Aid) werd bedankt! De coördinator van het landenkantoor in de Filipijnen, Hans, mocht een certificaat ontvangen voor de hulp die G3W heeft geboden, vooral door de fondsenwerving die zeer geapprecieerd werd. Iedere euro kan nog steeds van pas komen, werd benadrukt, aangezien de laatste SOS-missie nog voor de boeg ligt. Tussen 21 en 25 april zal er opnieuw een konvooi gezondheidswerkers naar de getroffen gebieden trekken en daar de lokale bevolking te hulp schieten. Want als zij het niet doen, doet niemand het, jammer genoeg...

5732 keer gelezen
SOS: Voor een keer positief om te horen. De heropbouw na Haiyan. | Viva Salud

Fout

Er is onverwacht een fout opgetreden. Probeer het later nog eens.