BLOG

16/09

Stage Filippijnen

Op maandag landden we in Manilla. We werden heel goed ontvangen. Kat en Olly, 2 mensen van CHD, haalden ons op aan de luchthaven. We werden meteen ondergedompeld in de Filippijnse gezondheidszorg. We kregen presentaties, zagen filmpjes en bezochten een aantal ziekenhuizen.

Toch zou ik in geen geval deze buitengewoon boeiende en verrijkende reis hebben willen missen!

We leerden dat de Filippijnen meer dan 100 miljoen inwoners telt. Hiervan verdient 80% minder dan 2 dollar/dag. De regering probeert deze cijfers te camoufleren door een grens van 1 dollar/dag te gebruiken. Slechts 2% van het nationaal budget gaat naar de gezondheidszorg. Het overgrote deel gaat naar het leger en schulden.

Per 30 000 patiënten is er slechts 1 dokter. Vooral in de gemeenschappen is er een groot tekort. Dit komt onder andere door de zogenaamde “braindrain”. Dat wilt zeggen dat dokters en verplegers, die de kans vinden, werk zoeken in het buitenland. Dokters volgen zelfs een extra opleiding verpleegkunde om in het buitenland gemakkelijker aan werk te geraken. De regering stimuleert dit.

Een ander groot probleem vormt de privatisering van de ziekenhuizen. De regering is bezig één voor één ziekenhuizen te privatiseren. We bezochten het orthopedisch ziekenhuis in Manilla, dat als eerste geprivatiseerd ging worden. We zagen daar schrijnende toestanden. Daar waren onder andere mensen met een ruggenmergletsel aan een beademingstoestel. Wat zal er met deze mensen gebeuren na de privatisering van het ziekenhuis?

Op vrijdag namen we een vliegtuig richting Cébu om 5 uur ‘s morgens. Daar werden we opgewacht door een zeer gemotiveerde dokter, die ons vol enthousiasme ontving. We kregen geen seconde de tijd om uit te rusten. Na een korte introductie over de werking van de organisatie in Cébu, “Visayas Primary Health Care Services: Building community-based health programs in Cebu and Bohol”, holden we de zeer actieve dokter Erlinde achterna de sloppenwijken van Ermita in. Bloeddrukken nemen en suikerspiegels bepalen: het klonk simpel. Maar helaas, tussen een menigte pratende mensen, is dit niet zo gemakkelijk als je zou denken.  Bovendien speelde de vermoeidheid ons parten.

De volgende dag wachtte Irish, de verpleegster, ons stipt op tijd op. De regel dat Filippino altijd te laat komen, werd duidelijk ontkracht in Cébu. We gingen samen op weg naar Colo, een andere community. Daar wogen we kinderen en kookten hoestsiroop op basis van Tamarin. Er was veel tijd om te spelen met de kinderen, rond te lopen in het dorpje, een conversatie te houden met een doof meisje, te ontdekken, …
  
Maar de grootste shock kwam de dag nadien, toen we gember gingen koken, in Pasil. Dit is een sloppenwijk in de stad, waar de mensen zo op elkaar leven, het zo vuil is, dat je haren ervan gaan rechtstaan. De kinderen spelen in de afval, rioleringen bestaan daar niet, …

In Tangke maakten we kennis met het SRP, “The South Reclamation Project”. Om een groot industrieterrein en weg te bouwen, ging de regering een gigantische lening aan bij de Japanners (waarvan ze 30 jaar later nog steeds enkel de interest van afbetalen). Hiervoor moest namelijk heel veel grond verplaatst worden van de bergen naar het strand en de zee. Er werden heel veel huizen afgebroken om dit te realiseren. In Tangke, één van de vissersdorpen, die daar nog staan, vertelden de mensen ons wat de SRP voor hen betekende. Ze vinden nog weinig vis, moeten (dure) benzine kopen om kilometers de zee op te varen. Toen we ’s middags kip en rijst uitdeelden, werd er om gevochten. Ze hadden in geen jaren nog kip gegeten! Op de SRP, die een groot succes had moeten worden, staat na 30 jaar slechts één bedrijf…

De volgende dagen was een aaneenschakeling van ziekenhuizen bezoeken, integratie en interviews in de community’s. We werden van de ene ervaring naar de andere gesleurd, geslingerd tussen de verwondering over de gastvrijheid van de mensen en de verbittering, die een politiek systeem kan opwekken.
In een publiek ziekenhuis in Cébu zagen we onder andere de kraamafdeling: meer dan 60 bedden per kamer, 3 baby’s per bed, de moeders zitten ernaast. De moeders mogen niet naar huis met hun pasgeboren kindje vooraleer ze geld vinden om het ziekenhuis te betalen… Op de intensieve zorgen ventileerde een moeder haar eigen kindje.

In St. Mary Grace, een community aan de rand van Cébu, werden de huizen van de bewoners reeds 2 keer afgebroken. Overal in de Filippijnen worden de huizen van arme mensen vernield door grootgrondbezitters en de regering. De mensen vertelden ons hoe ze elkaar een hand gaven en in een kring rond hun huizen gingen staan om zich te verdedigen. Het demolition-team gaf elektroshocks om de cirkel te verbreken en voor de neus van de bewoners de huizen te slopen!
Enkele dagen verlof en toerist spelen waren broodnodig na al deze ervaringen. Ons hoofd stond op ontploffen. We zwommen tussen de walvissen, bezochten een waterval, werden uitgenodigd op een feest op een eiland.
Daarna volgden we een dag les mee met de community health workers. Dit zijn vrijwilligers uit de community. Zij leren vitale functies nemen, eenvoudige remedies toepassen, …

Nadien namen we de boot naar Bohol. Wat een prachtige natuur! Een dokter gaf ons uitleg over zijn werk in de communities. We werden uitgenodigd om te gaan eten bij de mayor (burgemeester): grote villa, zicht op zee en op de bergen, ... en dan wou hij dat we deden alsof we thuis waren!
De volgende dag… “Operation tuli”: medische missies om jongetjes te besnijden. Iedereen deed mee: verplegers, geneeskundestudenten, community health workers. Ook wij werden er meteen ingegooid. Hoewel er een hond in het operatiekwartier rondliep, de naalden werden gewassen en hergebruikt, een vogeltje heen en weer vloog van en naar zijn vogelnest met kleintjes, gebeurde dit toch op een relatief deftige manier. Als die medische missies er niet waren, zouden ze het namelijk zelf doen zonder verdoving, zonder hechting en met een kokosmes…

Tijdens integraties en interviews in Caluasan (Dagohoy) en Sto. Niño (San Miguel), kregen we weer vreselijk onrechtvaardige verhalen te horen. Door de regering werd een dam gebouwd voor de irrigatie van de rijstvelden van de boeren. Helaas geeft hij enkel water af tijdens het regenseizoen, wanneer de boeren het eigenlijk niet nodig hebben. Toch moeten deze boeren massa’s geld betalen voor hun water. We werden uitgenodigd bij een boerenorganisatie, die zich verzet tegen de bouw van een tweede dam… Uiteraard weet iedereen (inclusief de regering) dat de dam zinloos zal zijn, maar ze kunnen er veel geld mee verdienen, terwijl de boeren steeds meer worden uitgebuit….

Boeren in de Filippijnen zijn sowieso al heel arm. Ze moeten de helft van hun oogst afstaan aan grootgrondbezitters, een deel om machines te gebruiken, … en tegenwoordig moeten ze de regering dus zelfs betalen voor hun water! Soms moeten ze buiten het regenseizoen zelfs rijst aankopen om zo in de schulden terecht te komen…
We werden weeral met de grootste gastvrijheid ontvangen bij de mensen thuis. Hoe arm of hoe rijk mensen ook mogen zijn, hun gasten mogen niets tekort komen. “Eat more!” is hun standaardzinnetje. Ze voelden zich vereerd om ons een nachtje in hun huis te ontvangen, schaamden zich omdat ze te arm waren om ons veel aan te bieden, … Zouden ze beseffen hoe hard ze ons hebben verrijkt met nieuwe ervaringen?
Terug in Cébu, stond op het programma: besnijdenissen in Tangke (we werden er echt goed in), evaluatie en een dagje verlof (die we hebben gebruikt om een 3-gangenmenu te koken voor ons gastgezin en het team, dat ons zo goed heeft opgevangen). We maakten kennis met een Franse homeopaat en volgden hem naar Pasil. Hoewel geen van ons beiden echt geloofde in homeopathie, was het wel interessant om eens mee te volgen.
We namen afscheid van Irish, de verpleegster, die de hele tijd met ons meereisde, Yad (waar we in Cébu bleven logeren) en haar familie, Erlinde (de enthousiaste dokter) en het hele team.
Terug in Manilla werden we geëvalueerd en gingen we daarna mee naar Pasig, waar we politieke propaganda observeerden voor Teddy Casiño en Bayan Mundo. De dag van ons vertrek naar België, waren het namelijk verkiezingen in de Filippijnen.
Deze stage was echt een buitengewone ervaring. Niet alleen leerden we de gezondheidszorg in de Filippijnen heel goed kennen, ook waren de Filippino ervan overtuigd dat je geen goede dokter kan worden, zonder de volledige context van de mensen te kennen. Dit was zeer confronterend, maar tegelijkertijd een heel intense ervaring. Het is hard en soms gewoon walgelijk om te ontdekken, hoe een politiek systeem dergelijke zaken kan toestaan! We leerden de machtswellust van mensen kennen, hoe muurvast de machtsverhoudingen in de Filippijnen zijn, …

Toch zou ik in geen geval deze buitengewoon boeiende en verrijkende reis hebben willen missen!

- Marie-Elisabeth

4852 keer gelezen