Democratische Republiek Congo

Onze partners komen samen met het Congolese volk op voor reële economische en politieke onafhankelijkheid en basisdemocratie, via gezondheids- en vormingsprogramma’s.

Wat doet Viva Salud in Congo?

Vaak kan het verschil in levensomstandigheden tussen de stad en het platteland of binnen grote steden verklaard worden door een verschil in politiek gewicht. Voor de problemen van de Congolese arme boeren en de verwaarloosde volkswijken, heeft de regering geen aandacht.

De Congolese bevolking heeft nochtans recht op drinkbaar water, op jobs met gezonde werkomstandigheden, op voldoende inkomen om basisvoedsel te kopen en op degelijk onderdak. De  verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de staat. Wanneer de staat hier niet in tegemoet komt, wordt deze mensen onrecht aan gedaan.

Viva Salud werkt met twee partnerorganisaties aan de opbouw van een sterke beweging rond het recht op gezondheid. Participatie waarbij mensen gehoord worden die nu geen stem hebben is een onmisbare factor in het verbeteren van de levensomstandigheden en de gezondheid. De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt het ook: “wanneer mensen zelf kunnen participeren in het beleid, verbetert hun gezondheid.” 

De tegenmacht van het volk moet versterkt worden, zodat ook de inwoners van de volkswijken kunnen wegen op het gezondheidsbeleid. Om zo'n tegenmacht op te bouwen en te versterken zijn er sterke en capabele organisaties nodig die een grote mobilisatie kunnen inspireren en coördineren.

Daarom doet Viva Salud vooral aan capaciteitsversterking van haar partnerorganisaties, zodat ze hun basisstructuren kunnen mobiliseren rond nationale campagnes en dat ze zo'n grote mobilisatie samen kunnen coördineren. De partnerorganisaties moeten ook informatie en een goede analyse kunnen aanbieden die de eisen van de bevolking kunnen onderbouwen en toelichten. Die analyse baseren ze op hun werk aan de basis en komt de noden van de bevolking tegemoet.


 

Wie zijn onze partnerorganisaties?

In de Democratische Republiek Congo werken we samen met ngo Etoile du Sud (EDS) en Collectif de Développement Intégré au Congo (CODIC).

  • EDS is een ngo die een netwerk van gezondheidscomités in verschillende Congolese provincies omkadert.
  • CODIC is een platform waarin ontwikkelingsorganisaties hun ervaringen kunnen delen. Het is een netwerk van 750 organisaties, actief in 5 provincies van Congo.

 

Hoe kan jij helpen?

Dankzij jouw financiële steun kunnen wij onze Congolese partners helpen hun plannen te realiseren.

De acties van onze partners tonen aan dat een echte beweging door en voor de bevolking resultaten kan boeken. Daarom ondersteunt Viva Salud hen opdat zij hun werkgebied zouden kunnen uitbreiden. Zij hebben materiaal nodig, zoals spandoeken, rubberlaarzen en speciale kleding, maar hebben ook nood aan gespecialiseerde opleiding in communicatie of om hen te helpen meer mensen aan te trekken en grotere acties te beheren. Het opzetten van een gezondheidsbeweging, kan niet worden geïmproviseerd.

Je kan een éénmalige gift doen of je kan hen ook structureel steunen via een maandelijkse gift.

Een concreet voorbeeld op het terrein: Met € 28 krijgen vrouwen een vorming rond hoe de genderongelijkheid aan te pakken. Na deze vorming zijn ze alerter en gaan ze actief andere vrouwen betrekken en zich organiseren. Zo onstaat een “dynamique des femmes” die zich verder in de wijk verspreidt. Kennis die niet meer verloren gaat. 

Giften van 40 euro of meer per jaar geven recht op een fiscaal attest.

Wil je graag een engagement opnemen voor de Congolezen en je actief inzetten om hun recht op gezondheid te garanderen? Dan kan je lid worden van de sociale beweging intal, zij organiseren vaak acties in solidariteit met Congo.


 

Wat zijn de uitdagingen in Congo?

De Democratische Republiek Congo heeft een speciale plaats in de geschiedenis van ons land.  Van 1885 tot 1908 was de Kongo-vrijstaat het persoonlijk bezit van koning Leopold II. Vanaf 1908 nam de Belgische staat het bestuur van Congo over. Ongeveer 10,000 blanke ambtenaren waakten erover dat de bevolking zich uitsloofde voor de koloniale heerschappij. De kolonisatie was een brutale toe-eigening van het land en zijn rijkdommen en heeft het volk onderworpen aan een tot dan toe ongekende onderdrukking.

Maar vanaf 1955 groeit sociale onrust onder de werkende bevolking, er volgen stakingen en opstanden. In mei 1960 volgt de politieke onafhankelijkheid, met Lumumba als democratisch verkozen eerste minister. België wil zijn dominante positie echter niet afgeven en lanceert in de jaren die volgen een ware kruistocht tegen het volksverzet. Het Belgische establishment is gehaat in Congo en de Verenigde Staten manoeuvreren zich handig naar de macht. Ze investeren fors in het land en brengen dictator Mobutu aan de macht.

Onder Mobutu's dictatuur is er geen plaats voor progressieve activisten. Het staatsapparaat wordt ontwikkeld met als enige doelstelling: de onderdrukking van het eigen volk. Grote projecten verrijken vooral de westerse financiers en zadelen het land op met een torenhoge schuldenlast. Het toenmalige Zaïre wordt failliet verklaard en valt midden de jaren '80 onder de supervisie van de Wereldbank en het IMF. In de jaren '90 lanceert Mobutu de overgang naar een meerpartijen-regime. Maar al snel wordt duidelijk dat dit 'multi-mobutisme' niet bepaald democratisch is. Er worden meer dan 500 politieke partijen opgericht. Vaak draaien deze partijtjes rond één man en worden ze door de dictatuur betaald. In 1996-1997 maakt een volksopstand een einde aan deze toestand, Mobutu wordt verjaagd en Laurent-Désiré Kabila wordt de nieuwe president van Congo.

Kabila gaat de strijd aan tegen corruptie en brengt orde in de openbare diensten. Hij maakt plannen om de economie weer op te starten en experimenteert met structuren van volksparticipatie: de Comités de Pouvoirs Populaires (CPP). Zelforganisatie zal de situatie van de mensen verbeteren, ze kunnen de problemen zelf vanuit de basis aanpakken. Maar deze dorpscomités zouden de traditionele elite van Congo ter verantwoording kunnen roepen. Het spreekt dus voor zich dat het experiment van Kabila veel weerstand ondervindt. In augustus 1998 trachten verschillende buurlanden op aanstoken van de Verenigde Staten, de regering in Kinshasa omver te werpen. Het experiment van de CPP's wordt stopgezet. Maar bij heel veel mensen aan de basis leeft het voort, in de herinnering én in de praktijk.

Begin 2001 wordt president Kabila vermoord, zijn zoon Joseph volgt hem op. Bewust van de moeilijke krachtsverhoudingen, doet deze laatste toegevingen aan het Westen en aan de aanvallers om het essentiële te redden: de eenheid van Congo, de erkenning van de territoriale integriteit en de soevereiniteit van de natie. Na het einde van de oorlog in 2002 worden de nationalisten verplicht samen te werken met zij die medeplichtig waren aan de oorlog. Met zo'n constructie is het natuurlijk onmogelijk om het land te besturen.

Congo kan ondertussen de torenhoge buitenlandse schulden niet meer dragen. Het Westen blijft de schulden gebruiken als chantagemiddel. Lonen worden naar beneden gedrukt en de armoede onder de bevolking wordt onbeschrijfelijk. De oorlog heeft de infrastructuur verwoest en gaf de bezettingslegers en maffiose netwerken vrij spel om de natuurlijke rijkdommen te plunderen. Terwijl de bevolking honger lijdt, moet het land bezuinigen. Congo krijgt pas hulp als het doet wat het Internationaal Muntfonds en de Wereldbank voorschrijven.

In 2006 volgen de eerste democratische verkiezingen sinds 1960, die nipt door Joseph Kabila worden gewonnen, maar opnieuw aanleiding geven tot protest van aanhangers van zijn uitdager, Jean-Pierre Bemba. In 2011 volgen opnieuw verkiezingen. Kabila roept zichzelf uit tot winnaar. De verkiezingen waren slecht georganiseerd en er werd ook fraude vastgesteld.

Ondertussen is de taak er voor Kabila echter niet makkelijker op geworden. Sinds 2008 zorgen rebellen in Oost-Congo voor onveiligheid en heeft de bevolking sterk te lijden onder de gevechten. Om de militaire dreiging in het Oosten tegen te gaan wil Kabila nu werken aan twee dingen: een grotere eensgezindheid in het land en een versnelling van de moderniseringspolitiek die de regering van eerste minister Matata volgt. Verhoogde burgerzin moet ertoe leiden dat er correct belasting betaald wordt. De strijd tegen corruptie moet ervoor zorgen dat de belastingen effectief gebruikt worden. Congolezen met geld moeten investeren en werkgelegenheid creëren in eigen land. En dat is nodig om een modern en efficiënt leger dat het grondgebied kan verdedigen uit de grond te kunnen stampen. Vrede en ontwikkeling, twee essentiële punten voor het welzijn van de bevolking zijn zo verstrengeld.

De Congolese overheid zegt een gecentraliseerde rechtsstaat te willen ontwikkelen en gaat op zoek naar een groter maatschappelijk draagvlak. Tegelijkertijd wordt er gefocust op de ontwikkeling van een economie die een toegevoegde waarde biedt, zodat Congo niet langer de grondstoffenleverancier van het Westen blijft.

De huidige moderniseringspolitiek van de overheid geeft Viva Salud veel mogelijkheden om te werken aan het recht op gezondheid. Maar op dit moment zijn de resultaten van dit beleid amper zichtbaar in de volkswijken. Er is een gebrek aan aandacht van de overheid voor deze verarmde wijken. De bevolking heeft er een zeer beperkte toegang tot gezondheidszorg en wordt geconfronteerd met erosie van wegen en landbouwgronden. Dit heeft een sterk negatief effect op de leefomstandigheden en dus ook op de gezondheid van de bevolking.

Water is daarvan een treffend voorbeeld. Enkel de bewoners van de stadscentra en rijkere wijken krijgen voldoende toegang tot water. De situatie in de rand van de grote steden is vergelijkbaar met die van het platteland. In de wijk van Mfumu Nsuka in Kinshasa is er enkel tussen 1 en 3 uur 's nachts stromend water. In Kivu is het probleem nog dwingender door de veiligheidssituatie.
Deze verwaarlozing en het gebrek aan aandacht voor hygiëne door de overheidsinstanties zorgt voor nog een ander probleem in de volkswijken. Vervuild water kan allerlei ziektes verspreiden, cholera is daar één van. Dankzij de verbetering van de hygiënische omstandigheden komt deze ziekte bij ons bijna niet meer voor. Maar in de volkswijken van de Congolese steden vallen er elke dag doden door deze ziekte.


 

Enkele cijfers

Aantal inwoners: 77,433,744
Oppervlakte: 2,344,858 km²
Levensverwachting: 56,54 jaar
Plaats op de ontwikkelingsindex (HDI): 186


 

15318 keer gelezen