17/06/14

Europa moet zich onthouden van promotie commerciële gezondheidszorg die armen in de kou zet

Vandaag bevallen in de Filipijnen nog steeds 28 vrouwen op 100 zonder enige hulp, een situatie die een schrijnend gebrek aan toegang tot gezondheidszorg toont. Terwijl in België elk jaar 8 moeders sterven tijdens zwangerschap of bevalling, sterven in de Filipijnen 8 moeders per dag. Elke dag sterven in de Filipijnen 194 kinderen onder de vijf jaar, in vergelijking met een kind per dag in België. Volgens onze partners in de Filipijnen zet het huidige privatiseringsbeleid de armen in de kou.
Vooral de armsten sterven zonder ook maar een dokter te hebben gezien

Filippijnse partners bekritiseren privatiseringsagenda
De regering Aquino beweert dat het aangaan van “publieke-private-partnerschappen (PPP)” het enige alternatief is om te beantwoorden aan de gezondheidsnoden en de groeiende bevolking in de Filipijnen. Door het uitbesteden van publieke ziekenhuizen aan de commerciële sector, zoals aangekondigd door minister van volksgezondheid Enrique Ona, wil men besparen op overheidsuitgaven en tegelijkertijd vooruitgang boeken op vlak van gezondheid. Alle 72 openbare ziekenhuizen in de Filipijnen zouden in aanmerking komen voor privatisering.[1] [2] 

Volgens onze partners in de Filipijnen - IBON, Gabriela, Council for Health and Development (CHD) en Advocates for Community health – biedt het huidige privatiseringsbeleid van de regering Aquino echter geen antwoord op de enorme gezondheidsnoden. Dag in dag uit hebben zij te maken met de enorme noden van de bevolking en het gebrek aan toegang tot gezondheidszorg. Ondanks de naam van het Filipijnse "Universal Health Care" programma, dat beweert “toegang tot gezondheidszorg te garanderen voor arme Filipinos”, zal de commercialisering van de gezondheidszorg precies het tegenovergestelde doen en de armen in de kou laten staan.

 

Wat is de rol van Europa?

De Europese Commissie (EC), de op een na grootste donor in ontwikkelingsamenwerking met de Filippijnen, is voorstander van de hervormingen in de gezondheidszorg in de Filipijnen. De Europese Unie gaf al goedkeuring voor een bijdrage van € 33.000.000 ter ondersteuning van de “Health Sector Reform Agenda” van de Filipijnse overheid. Het laatst gepubliceerde strategisch document EU-Filipijnen (2007-2013) zegt dat "verdere privatisering cruciaal en dringend is".

 

In vele ontwikkelingslanden beschikt de publieke gezondheidsector niet over voldoende middelen. Is het dan niet goed dat de overheid partnerschappen aangaat met de commerciële sector?

In de Filipijnen wonen de meest achtergestelden in sloppenwijken in de steden. Zij trokken naar de stad voor werk en een beter leven, maar wat zij er vonden is armoede, onhygiënische omstandigheden en blootstelling aan vervuiling. Hoewel zij het meest kwetsbaar zijn voor ziektes hebben zij de minste toegang tot gezondheidszorg.

De commerciële sector investeert in de Filipijnen in gespecialiseerde ziekenhuizen in de steden. De rurale gebieden, waar de meerderheid van de bevolking woont, worden volledig over het hoofd gezien. Daarnaast moet men voor private for-profit gezondheidszorg hoge bijdragen betalen, die de armen zich niet kunnen veroorloven. Zij moeten terugvallen op de ondergefinancierde publieke gezondheidszorg of ongereguleerde informele zorgverleners.

Het uitbesteden van gezondheidszorg aan commerciële investeerders gaat dus ten koste van de publieke sector. Allereerst trekken de gezondheidswerkers weg uit de publieke sector naar privé- ziekenhuizen die betere werkomstandigheden en salarissen bieden. De Filipijnen traint ook massaal gezondheidswerkers voor export. Er is dus een overschot aan gezondheidswerkers, maar door deze “brain drain” blijven de armen in de steden en de rurale gebieden achter met een tekort aan dokters en verpleegsters. Ten tweede wordt ook het overheidsbudget voor publieke gezondheidszorg afgebouwd. De publieke gezondheidscentra verlenen er dus vaak zorgen van lage kwaliteit door een gebrek aan middelen. Dit ongelijke systeem met commerciële gezondheidszorg voor diegenen die het zich kunnen veroorloven en ondergefinancierde publieke gezondheidszorg baart zorgen voor sociale rechtvaardigheid in de toegang tot gezondheidszorg.

Biedt de commerciële sector dan een hogere kwaliteit aan?

Dit is niet noodzakelijkerwijs het geval, indien “kwalitieve zorg” wordt verstaan als “het aanbieden van de beste behandeling voor de gestelde diagnose”. Wetenschappelijk onderzoek toont immers dat, vaker dan hun collega's in de publieke sector, artsen in de privé-for-profit sector internationale behandelingsrichtlijnen niet naleven.

In Peru, Mexico en Chili werden plots meer keizersneden uitgevoerd, nadat men de verloskunde privatiseerde [4]. Artsen werden hiertoe verleid onder andere omdat het meer opbrengt dan een normale bevalling. Nochtans is een keizersnede slechts aangewezen op medische indicatie (zoals een spoedgeval of een foute ligging van de baby), net omdat het meer gezondheidsrisico's inhoudt voor de moeder.

Recent onderzoek lijkt bovendien aan tonen dat in verschillende ontwikkelingslanden artsen in de commerciële sector een beduidend slechtere kennis hebben van de juiste behandeling. In subsaharisch Afrika dienden artsen in de for-profit sector vaker onnodige antibiotica toe aan kinderen met diarree, in plaats van de aanbevolen orale rehydratiezouten [3]. Dit irrationeel voorschrijfgedrag leidt tot antibioticaresistentie, wat een risico inhoudt voor de hele wereldbevolking.

Er wordt toch vaak gezegd dat de privé-sector doelmatiger is dan de publieke sector.

Doelmatigheid betekent de best mogelijke resultaten behalen met het beschikbare budget. Volgens het Oxfam rapport “Blind Optimism” uit 2009 gaan door commercialisering de overheidsuitgaven omhoog, terwijl de volksgezondheid verslechtert. Libanon heeft een van de meest geprivatiseerde gezondheidsystemen in de derde wereld. Het land geeft twee maal meer uit aan gezondheidszorg dan Sri Lanka, een land dat veel lager staat op de ontwikkelingsindex van de Verenigde Naties, maar ondanks de hoge uitgaven is de kinder- en moedersterfte er respectievelijk 2.5 en 3 maal hoger. Door het uitbesteden van gezondheidszorg aan de commerciële sector werd er in China minder aan preventiegeneeskunde gedaan, waardoor de vaccinatiegraad van kinderen er daalde en er plots meer infectieziekten voorkwamen. Ook na uitgebreide privatiseringen in Colombia in 1993 werden er minder kinderen gevaccineerd en doken er meer gevallen van tuberculose op. Men geeft dus meer uit, terwijl de gezondheidsuitkomsten erop achteruit gaan.

Europa moet zich onthouden van promotie privatiseringen

Economische ontwikkeling wordt gezien als het wondermiddel om welvaart en gezondheid te creëren. Echter, een verhoogd aandeel van de commerciële sector in gezondheidszorg creëert ongelijkheden in de toegang tot gezondheidszorg en dus ongelijkheid in gezondheid. Daarom moet de Europese Unie zich onthouden van het ondersteunen van privatiseringsagenda's en commercialisering in de gezondheidssector.

 

[1] https://nl.vivasalud.be/blog/ibon-ontkracht-bewering-%E2%80%98wij-zijn-het-volgende-wonder-van-azi%C3%AB%E2%80%99-van-de-filipijnse-overheid

[2] http://www.ibon.org/ibon_features.php?id=119

[3] Sood, N., & Wagner, Z. (2014). Private Sector Provision of Oral Rehydration Therapy for Child Diarrhea in Sub-Saharan Africa. The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene. doi:10.4269/ajtmh.13-0279

[4] Basu, S., Andrews, J., Kishore, S., Panjabi, R., & Stuckler, D. (2012). Comparative performance of private and public healthcare systems in low- and middle-income countries: a systematic review. PLoS Medicine, 9(6), e1001244. doi:10.1371/journal.pmed.1001244

Foto: enocrenzee.wordpress.com

Meer uit dossier Toegang tot gezondheidszorg

11/10/16

Op 20 september waren er acties in Brussel tegen de vrijhandelsakkoorden tussen Europa en de VS en Canada.

06/07/16
Na de mobilisatie van de leerkrachten begin dit jaar, is het vandaag de Palestijnse bevolking die de straat opgaat om haar ongenoegen te uiten over het sociale zekerheidsbeleid van de Palestijnse Auto
02/06/16
De EU onderhandelt met de Filipijnen over een nieuw vrijhandelsakkoord. Dat we dit slechts 'per ongeluk' te weten kwamen, getuigt alvast van weinig goeds...
22/04/16
De internationale handelsregels bepalen in grote mate het binnenlands beleid. In deze paper nemen we ze onder de loep en onderzoeken hun impact op gezondheid.
09/05/16
health not for sale
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) moet echt worden hervormd, vindt de People's Health Movement waar G3W deel van uitmaakt.
07/04/16
still uit video Cuba-Filipijnen
Op Wereldgezondheidsdag stond beleidsmedewerker Julie Steendam van G3W (in een artikel in de Knack) stil bij het feit dat net de meest kwetsbare mensen de minste middelen hebben voor een degelijke gez
07/04/16
Vind jij de 10 verschillen? Cuba en de Filipijnen: twee ontwikkelingslanden en toch zo'n groot verschil in het gezondheidssysteem. Hoe verklaar je dat?
26/01/16
PHM activists preparing WHO-meeting Geneva

Indrukken uit Genève van G3W-collega Julie Steendam. Ze woont daar momenteel de vergaderingen bij van het uitvoerend orgaan van de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van de VN.

14/12/15
screenshot video
Als het grootste handelsblok in de wereld, heeft de EU sterke interesse in de markten van ontwikkelingslanden. Ze verkondigt dat vrijhandelsakkoorden win-win zijn: goed voor iedereen.
18/11/15
Linda
Linda Mashingaidze-Shuro is regiocoördinatrice Afrika voor de People's Health Movement en legt in dit filmpje uit waarom we voor sociale bescherming moeten strijden.
12/11/15
Het Belgische middenveld onder de koepel van 11.11.11. roept op voor Sociale Bescherming voor iedereen, wereldwijd.
05/11/15
Foto: Reuters, 11.11.11.

Drie vierde van de wereldbevolking heeft onvoldoende toegang tot sociale bescherming. Maar wat betekent dat?

27/10/15
Geheel rechts: Linda Mashingaidze-Shuro
Linda Mashingaidze-Shuro, Zuid-Afrikaans gezondheidsactiviste, was een week te gast bij G3W. Tijd genoeg voor een boeiend gesprek over haar visie op sociale bescherming.
19/09/14

Na 50 jaar universele gezondheidszorg op Cuba zijn experten het erover eens dat de meeste Cubanen toegang hebben tot kwalitatieve gezondheidszorg.

20/08/14
In september neemt Europa opnieuw plaats aan de onderhandelingstafel voor een verregaand handel- en investeringsakkoord in diensten, genaamd "TISA".
29/07/14
foto: Corporate Europe Observatory
Europa volgt in ontwikkelingslanden een agenda van privatisering van diensten, ook al vergroot dit de ongelijkheid in de toegang tot gezondheidszorg.
16/07/14
Na 50 jaar universele gezondheidszorg hebben de meeste Cubanen toegang tot een kwalitatieve gezondheidszorg. De levensverwachting in Cuba is 78 jaar, net onder het gemiddelde in de VS.
17/06/14
Vandaag bevallen in de Filipijnen nog steeds 28 vrouwen op 100 zonder enige hulp, een situatie die een schrijnend gebrek aan toegang tot gezondheidszorg toont.
13181 keer gelezen