05/02/16

Congo: meer inspraak leidt tot oplossingen voor gezondheidsproblemen

De bevolking meer inspraak geven in het lokale én nationale beleid. Dit, om volksgezondheidsproblemen aan te kunnen pakken. Een bevolking die zelf op zoek gaat naar de oorzaken van bijvoorbeeld slechte toegang tot drinkwater en slechte afvalverwerking. Samen met de overheid oplossingen zoeken.
De mensen zien de overheid als een onderhandelingspartner waar ze ook kritiek kunnen op leveren

Onze partners in de Democratische Republiek Congo ondersteunen de bevolking en de overheden om uitwisselingen en discussies te organiseren over problemen in hun strijd voor het recht op gezondheid.
In de zomer van 2015 organiseerden EDS en CODIC in Kinshasa een conferentie tussen sociale bewegingen, burgers en overheden. Meer dan 300 deelnemers wisselden gedurende twee dagen hun kennis uit over het recht op gezondheid. Onder hen veel gezondheidsactivisten en leden van sociale bewegingen, maar ook vertegenwoordigers van lokale, provinciale én de nationale overheden. Het afdelingshoofd van de reinigingsdienst van de stad Kinshasa sprak over de moeilijkheden en uitdagingen in het stedelijke afvalbeleid. Mr. Munenda die bij de nationale watermaatschappij (REGIDESO) verantwoordelijk is voor de planning en projecten, had het over het doel om iedereen te voorzien van drinkbaar water en de obstakels die dat in de weg staan. Als resultaat van de conferentie is een “cahier des charges” opgesteld, een overzicht van alle eisen die de deelnemers en gezondheidsactivisten hebben om hun recht op gezondheid in de DRC te verbeteren. Hun eisen gaan vooral over toegang tot drinkbaar water, hygiëne en burgerparticipatie.

Niet alleen mooie woorden

Na al dat werk mag het niet bij mooie woorden blijven. Er is dus een systeem nodig om deze eisen om te zetten in echte veranderingen. Daarom komen er overlegstructuren op lokaal niveau, structuren die druk kunnen zetten op de overheden zodat het volk zijn recht op gezondheid kan afdwingen. 

Burgers, vrouwenorganisaties, jongerenorganisaties, boerenbewegingen maar ook vertegenwoordigers van de lokale overheid, gemeenschaps- en religieuze leiders engageren zich om tijdens deze overlegmomenten samen na te denken hoe ze de aanbevelingen in de praktijk kunnen omzetten en zo de gezondheid van de bevolking kunnen verbeteren. In Kinshasa zullen er 24 nieuwe overlegstructuren worden opgezet, op verschillende niveau's: per wijk, gemeente en voor de hele stad of provincie.

Deze manier van werken zal niet enkel helpen om de bevolking meer te laten participeren in het beleid, ook de kloof tussen het volk en de overheid wordt er kleiner door. De bewoners zien de overheid niet langer als vijand, maar als een partner met wie ze  kunnen onderhandelen, debatteren en op wie ze ook kritiek kunnen leveren.

Inspiratie uit Kivu

Zo'n overlegstructuren zijn geen nieuwe uitvinding, onze partners EDS en CODIC experimenteerden hier al enkele jaren mee in Kivu, Oost-Congo. Daar komen sinds begin 2014 zo'n 15 groepen op wijkniveau maandelijks samen. Per gemeente is er elke drie maand een overleg en op nationaal niveau wordt er gestreefd naar één grote vergadering per jaar.

De overlegstructuren werken nu aan de “Campagne voor het boek”. De lokale groepen doen verschillende acties om de campagne in de kijker te zetten, om de bibliotheken aan te vullen en om de bevolking te sensibiliseren. In Kivu en Goma zagen de lokale overheden het succes van deze acties en vroegen ze aan de lokale groepen om zich ook achter de campagne voor “sensibilisering rond effecten van vulkaanuitbarstingen” te scharen.

Hoe beginnen ze er aan?

De verschillende overlegstructuren worden ondersteund door onze partnerorganisaties in Congo en kregen een kleine handleiding mee om van start te kunnen gaan. Daarin staat dat ze best beginnen met de verschillende actoren in hun wijk en hun onderlinge machtsrelaties in kaart te brengen: wie zijn de gezondheidsactivisten, welke organisaties en lokale ngo's zijn er actief, wie zijn de religieuze verantwoordelijken, welke scholen en universiteiten bevinden zich in het gebied en wie zijn de professionele gezondheidswerkers, de lokale overheden, etc.

Daarna gaan de vrijwilligers van de overlegstructuren op zoek naar de problemen die de bevolking dagelijks ondervinden en die een impact kunnen hebben op hun gezondheid. Ze kijken daarbij vooral ook naar de oorzaken van die problemen en ze maken voorstellen om lokale oplossingen te vinden.

Tijdens heel dit proces is het de bedoeling dat de bevolking actief deelneemt aan de discussie en dat ook de lokale overheid betrokken wordt. Op die manier krijgen voorgestelde oplossingen het meeste kans om ook effectief gerealiseerd te worden met een duurzaam resultaat.

De overlegstructuren hebben één doel voor ogen: de bevolking laten inzien dat zij de macht hebben en dat de staat de plicht heeft om het recht op gezondheid van alle Congolezen te waarborgen! 

4389 keer gelezen