18/10/12

De EU negeert eigen kritiek op commerciële beslissingen

De Europese Commissie houdt geen rekening met zijn opmerkingen op het vrijhandelsakkoord

Het Europees Parlement staat op het punt om het vrijhandelsakkoord tussen de EU, Colombia en Peru te ondertekenen. Intal en G3W benadrukken keer op keer de negatieve gevolgen van het akkoord voor de betrokken partijen. De Europese Commissie werkt al ongeveer 10 jaar aan een impactstudie om de economische en sociale gevolgen en de invloed op het milieu te evalueren. Ook al formuleerde de studie een reeks opmerkingen en terechte kritiek op het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de Andes, toch houdt het Europees Parlement hier geen rekening mee.

Sustainability Impact Assessments (SIA)

SIA zijn onafhankelijke studies uitgevoerd door een groep externe consultants. Ze bestuderen de mogelijke gevolgen van een vrijhandelsakkoord op diverse aspecten van de samenleving, zoals werkgelegenheid, investeringen, armoede, gezondheid, onderwijs, milieu, ongelijkheid en nog vele andere. Ze maken aanbevelingen om het verdrag aan te vullen of te wijzigen om zo de positieve gevolgen te maximaliseren en de negatieve gevolgen te reduceren.

We zouden ons dus kunnen verzekeren dat de Europese Commissie goede intenties heeft. Vooral omdat het eindrapport van de impactstudie over het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de Andes, verschenen in 2009, kritisch was. Zou de Europese Commissie dan echt bezorgd zijn om de gevolgen van haar commercieel beleid?

De SIA betwijfelt nut van een vrijhandelsakkoord tussen EU en Colombia en Peru

Volgens het rapport zou een vrijhandelsakkoord een licht positief effect hebben op het BBP van Colombia en Peru. Maar na een grondigere analyse van die stijging (meer mijnbouw, meer bio-ethanol, meer export van bepaalde vruchten en groenten,...) waarschuwt het rapport voor een negatieve impact op het milieu en op sociaal vlak. We nemen enkele punten van het rapport over en hopen dat de beleidsmakers ze zeker in overweging zullen nemen.

Het milieu wordt zwaar aangetast als het akkoord er komt. Tuinbouw (groenten, fruit en noten) zal toenemen, met nefaste gevolgen voor de bodemkwaliteit. De verhoogde productie van biodiesel en palmolie zal deforestatie in de hand werken en zo ecosystemen vernietigen en de biodiversiteit van Colombia en Peru ontwrichten. Meer mijnbouw zorgt voor nog meer druk op bodem en water. De groeiende industrie, en dan vooral de productie van chemicaliën, rubber, plastic en metalen, zal lucht en water ernstig vervuilen.

Meer velden voor suikerriet, nodig om biodiesel te maken, leidt tot een verarming van de bodem en migratie van kleinschalige boeren. De suikerrietplantages zullen ook minder jobs voorzien dan dat er verloren gaan voor kleine boeren. Ontbossing en vervuiling van water en bodem door de suikerrietplantages en andere landbouwactiviteiten maken ook het leven van de inheemse bevolking zuur, zij zijn immers heel afhankelijk van de natuur.

Het akkoord heeft ook desastreuze gevolgen voor de volksgezondheid. Ten eerste, omdat de toename van landbouw, biodieselproductie en mijnbouw ervoor zorgt dat arbeiders vaker blootgesteld worden aan giftige producten zoals pesticiden, zware metalen, etc. Er wordt nog niet eens gewag gemaakt van de verslechterde werkomstandigheden (uurrooster, salaris, …) voor de sectoren die hun activiteiten zullen moeten uitbreiden. Bodemvervuiling en vervuild water zorgen ook voor gezondheidsproblemen bij lokale gemeenschappen.

Vervolgens leidt het vrijhandelsakkoord vermoedelijk tot een verminderd aanbod aan generische geneesmiddelen. Hierdoor heeft de regering minder middelen om de volksgezondheid aan te pakken. De Europese Commissie is duidelijk van plan om intellectuele eigendomsrechten af te dwingen na het sluiten van het vrijhandelsakkoord. Deze rechten zorgen voor een forse prijsstijging van geneesmiddelen, omdat ze de farmareuzen in staat stellen om hun monopolie in productie en commercialisatie te bestendigen. Er volgt dan mogelijks ook een verbod op generische geneesmiddelen. Met het verdwijnen van douanerechten als gevolg van het vrijhandelsakkoord, dalen de fiscale inkomsten van de Colombiaanse en Peruaanse regeringen. Als deze vermindering groter is dan de toename aan fiscale inkomsten door groei in andere sectoren, riskeert het sociale vangnet, te beginnen bij de gezondheidszorg, te verdwijnen.

Zoals duidelijk blijkt uit het rapport, zorgt economische groei van het land niet automatisch voor minder armoede. Armoede kan alleen bestreden worden als beleidsmakers er aandacht aan besteden en zorgen voor goed bestuur.

Geen rekening met de SIA tijdens de onderhandelingen

We hebben absoluut niet de indruk dat de opmerkingen van dit rapport overwogen werden tijdens de onderhandeling van het vrijhandelsakkoord. De Europese Commissie legt het accent op enkele economische voordelen. Andere problemen op vlak van economie, milieu en maatschappij worden niet aangekaart.

Het vrijhandelsakkoord staat wel op het punt om ondertekend te worden. Waarom houdt de Europese Commisie zich bezig met deze studie als ze de aanbevelingen, die zwart op wit op papier staan, niet opvolgt? Zouden deze impactstudies enkel dienen om de Europese Commissie een goed imago te bezorgen? Het lijkt alsof de economische belangen van de EU primeren op de negatieve gevolgen voor Colombia en Peru.

Met dank aan Julie Lowey-Ball voor de vertaling.

7981 keer gelezen