20/08/14

Q&A: Wat is TISA en hoe ondermijnt dit jouw toegang tot gezondheidszorg?

In september neemt Europa opnieuw plaats aan de onderhandelingstafel voor een verregaand handel- en investeringsakkoord in diensten, genaamd "TISA". Het openen van de gezondheidssector voor privé-investeringen zal ongelijkheden in gezondheid creëren zowel in het Westen als in ontwikkelingslanden.
Afhankelijk van je vermogen zal je al dan niet toegang hebben tot gezondheidszorg

Wat is TISA?

In 2012 gaven de EU en de VS de eerste aanzet voor multilaterale onderhandelingen voor “TISA” (Trade in Services Agreement) of de internationale overeenkomst voor handel in diensten. Diensten omvatten elk aspect van het dagdagelijkse leven; van de trein naar het werk, je hypotheek, pensioensparen, je hospitalisatieverzekering, internet, electriciteits- en watervoorziening tot onderwijs. De overheid speelt dan ook een sleutelrol in het verlenen of reguleren van deze diensten zodanig dat ze duurzaam zijn en voor iedereen toegankelijk.

Wanneer een dienstensector wordt opengesteld voor internationale handel, gaan publieke verleners en commerciële verstrekkers in concurrentie. Daar waar de privé-sector vooral focust op het maximaliseren van winsten, zijn publieke diensten er om te beantwoorden aan basisnoden van de bevolking. Publieke diensten zijn niet in een goede positie om te concurreren, gezien zij in principe verplicht zijn om zorgen te verlenen aan iedereen, inclusief mensen met hoge noden en weinig koopkracht, zoals armen, gehandicapten, ouderen, werklozen, migranten etcetera. Dit verhoogt de kost van de dienstverlening. Daarom zijn publieke diensten gebaseerd op solidariteit. Ieder betaalt belastingen, die ervoor moeten zorgen dat je kan terugvallen op publieke dienstverlening in moeilijke tijden, tijdens ziekte, ouderdom of tegenslag. Commerciële dienstverlening daarentegen focust op mensen die het zich kunnen veroorloven; je betaalt, je krijgt. Dit geldt voor privé-hospitalisatieverzekeringen, privé-ziekenhuizen, een lening bij de bank of privé-onderwijs. Zolang je genoeg geld hebt gaat alles goed, maar wat gebeurt er in tijden van tegenslag? Wat gebeurt er als je ziek wordt en de behandeling te duur is? Of wanneer je ouder wordt en een rusthuis te duur is voor je pensioen?

Welke landen nemen deel aan de TISA-onderhandelingen?

Deelnemers aan de onderhandelingen zijn alle EU-landen, Australië, Canada, Chili, Taiwan, Hong Kong, Ijsland, Israël, Japan, Liechtenstein, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Zuid- Korea, Switzerland, de Verenigde Staten, Colombia, Costa Rica, Mexico, Panama, Peru, Turkije, Pakistan en Paraguay. De meerderheid van de deelnemende landen zijn rijke landen, wiens economie vooral afhankelijk is van diensten. De deelnemende landen zijn samen verantwoordelijk voor 70% van de globale handel in diensten.

De Europese Commissie wil eerst het TISA- akkoord ondertekenen met een maximum aantal landen, waardoor andere landen die deel uitmaken van de Wereldhandelsorganisatie nadien verplicht zullen zijn om dezelfde termen te aanvaarden.

Wat zijn de risico's voor de gezondheidssector?

Het grootste risico van de TISA voor de gezondheidszorg bestaat ​​uit het creëren van een gezondheidssysteem met twee snelheden. Met name particuliere, hoogtechnologische en gespecialiseerde zorg voor diegenen die het zich kunnen veroorloven en eenvoudige openbare gezondheidszorg voor de armen. Afhankelijk van je vermogen zal je dus al dan niet toegang hebben tot gezondheidszorg. Dit zorgt voor ongelijkheden in de gezondheidsuitkomsten van mensen, terwijl toch iedereen evenveel recht heeft op een goede gezondheid, ongeacht status of afkomst.

Het TISA-akkoord zal ook een impact hebben op de migratie van gezondheidspersoneel. Via het TISA-akkoord, wil men  het aantrekken van gezondheidswerkers vanuit andere landen stimuleren in plaats van hier in gezondheid en onderwijs te investeren. In ontwikkelingslanden kan het verlies van gezondheidswerkers via deze “brain drain” fragiele gezondheidssystemen in ontwikkelingslanden  geheel doen instorten. Mensen die leven op het platteland en in arme gebieden in ontwikkelingslanden blijven zo achter zonder toegang tot kwalitatieve gezondheidszorg.

Bovendien moet TISA gezien worden in een context van voortdurende aanscherping van de bescherming op patenten op geneesmiddelen in alle bilaterale handels- en investeringsakkoorden die de EU afsluit, waardoor velen zich levensnoodzakelijke medicijnen niet veroorloven. Wetende dat in ontwikkelingslanden 25 tot 66 percent van de gezondheidsuitgaven gaan naar geneesmiddelen, is de prijs van geneesmiddelen ook een cruciale factor in het gezondheidsbudget, die mee het niveau van de gezondheidszorg bepaalt.

Welke impact heeft TISA op het gezondheidsbeleid?

Sinds 1994 kunnen landen die deel uitmaken van de Wereldhandelsorganisatie, via het GATS- akkoord (General Agreement on Trade in Services), hun diensten openstellen voor de vrije markt. Ze kunnen kiezen welke specifieke sectoren ze openstellen voor buitenlandse investeerders of exporteren naar andere landen. Onder druk van ontwikkelingslanden, bevat het GATS-akkoord clausules die ervoor zorgen dat landen de volksgezondheid prioriteit kunnen stellen boven handelsbelangen. Dit wil zeggen dat de overheid commerciële activiteiten kan beperken daar waar zij dit nodig acht om de bevolking te beschermen. Commerciële lobbygroepen zetten daarom druk op Westerse regeringen in de VS en EU voor het TISA-akkoord dat die beschermingsmaatregelen niet bevat.

Is er dan geen democratische inspraak?

Het TISA-akkoord wordt in het geheim besproken, waardoor er geen publiek debat kan plaatsvinden. Burgers in een democratisch politiek systeem hebben recht op inspraak in beslissingen. Des te meer omdat er belangrijke risico's verbonden zijn aan het ondertekenen van dit akkoord. We moeten dus druk zetten op onze regeringen opdat de inhoud van de onderhandelingen integraal wordt vrijgegeven voor publieke inzage.

Meer info: http://www.phmovement.org/en/node/9550

Foto: Creative Commons

Meer uit dossier Toegang tot gezondheidszorg

11/10/16

Op 20 september waren er acties in Brussel tegen de vrijhandelsakkoorden tussen Europa en de VS en Canada.

06/07/16
Na de mobilisatie van de leerkrachten begin dit jaar, is het vandaag de Palestijnse bevolking die de straat opgaat om haar ongenoegen te uiten over het sociale zekerheidsbeleid van de Palestijnse Auto
02/06/16
De EU onderhandelt met de Filipijnen over een nieuw vrijhandelsakkoord. Dat we dit slechts 'per ongeluk' te weten kwamen, getuigt alvast van weinig goeds...
22/04/16
De internationale handelsregels bepalen in grote mate het binnenlands beleid. In deze paper nemen we ze onder de loep en onderzoeken hun impact op gezondheid.
09/05/16
health not for sale
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) moet echt worden hervormd, vindt de People's Health Movement waar G3W deel van uitmaakt.
07/04/16
still uit video Cuba-Filipijnen
Op Wereldgezondheidsdag stond beleidsmedewerker Julie Steendam van G3W (in een artikel in de Knack) stil bij het feit dat net de meest kwetsbare mensen de minste middelen hebben voor een degelijke gez
07/04/16
Vind jij de 10 verschillen? Cuba en de Filipijnen: twee ontwikkelingslanden en toch zo'n groot verschil in het gezondheidssysteem. Hoe verklaar je dat?
26/01/16
PHM activists preparing WHO-meeting Geneva

Indrukken uit Genève van G3W-collega Julie Steendam. Ze woont daar momenteel de vergaderingen bij van het uitvoerend orgaan van de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van de VN.

14/12/15
screenshot video
Als het grootste handelsblok in de wereld, heeft de EU sterke interesse in de markten van ontwikkelingslanden. Ze verkondigt dat vrijhandelsakkoorden win-win zijn: goed voor iedereen.
18/11/15
Linda
Linda Mashingaidze-Shuro is regiocoördinatrice Afrika voor de People's Health Movement en legt in dit filmpje uit waarom we voor sociale bescherming moeten strijden.
12/11/15
Het Belgische middenveld onder de koepel van 11.11.11. roept op voor Sociale Bescherming voor iedereen, wereldwijd.
05/11/15
Foto: Reuters, 11.11.11.

Drie vierde van de wereldbevolking heeft onvoldoende toegang tot sociale bescherming. Maar wat betekent dat?

27/10/15
Geheel rechts: Linda Mashingaidze-Shuro
Linda Mashingaidze-Shuro, Zuid-Afrikaans gezondheidsactiviste, was een week te gast bij G3W. Tijd genoeg voor een boeiend gesprek over haar visie op sociale bescherming.
19/09/14

Na 50 jaar universele gezondheidszorg op Cuba zijn experten het erover eens dat de meeste Cubanen toegang hebben tot kwalitatieve gezondheidszorg.

20/08/14
In september neemt Europa opnieuw plaats aan de onderhandelingstafel voor een verregaand handel- en investeringsakkoord in diensten, genaamd "TISA".
29/07/14
foto: Corporate Europe Observatory
Europa volgt in ontwikkelingslanden een agenda van privatisering van diensten, ook al vergroot dit de ongelijkheid in de toegang tot gezondheidszorg.
16/07/14
Na 50 jaar universele gezondheidszorg hebben de meeste Cubanen toegang tot een kwalitatieve gezondheidszorg. De levensverwachting in Cuba is 78 jaar, net onder het gemiddelde in de VS.
17/06/14
Vandaag bevallen in de Filipijnen nog steeds 28 vrouwen op 100 zonder enige hulp, een situatie die een schrijnend gebrek aan toegang tot gezondheidszorg toont.
12099 keer gelezen