04/11/14

TTIP: Commerciële agenda schadelijk voor gezondheid

Het Transatlantisch Handels- en Investeringsakkoord (TTIP) zal een impact hebben op de gezondheid via de sociale determinanten van gezondheid of dagelijkse leefomstandigheden, de toegang tot de gezondheidszorg en de toegang tot medicijnen. Dit akkoord is geschreven voor bedrijven gebaseerd in geïndustrialiseerde landen en werkt in hun voordeel. G3W engageert zich voor een politiek die volksgezondheid voorrang geeft op commerciële belangen en zal daarom deelnemen aan de mobilisatie op 19 december #STOPTTIP.
Het is niet erg indien de standaarden een beetje lager liggen dan we zouden willen. Het belangrijkste is om één front te vormen om ze nadien aan anderen te kunnen opleggen.

Wat is de impact van het TTIP op de toegang tot gezondheidszorg ?

Het TTIP- onderhandelingsmandaat van de Europese Commissie beoogt duidelijk een maximaal niveau van liberalisering van diensten, waarbij men sectoren wil openstellen voor competitie op de markt. Het openstellen van de gezondheidssector voor de internationale handel zal bijdragen aan het ontstaan van concurrentie tussen publieke en privé (of commerciële) zorgverleners. Publieke zorgverleners bevinden zich echter niet in een goede uitgangspositie ten opzichte van commerciële zorgverstrekkers, omdat ze in principe verplicht zijn om ook zorgen te verstrekken aan mensen met hoge gezondheidsnoden, maar slechts een beperkte koopkracht. Publieke zorgverleners zijn dus in het algemeen niet winstgevend. Commerciële zorgverleners daarentegen richten zich op een markt van mensen die zich hun tarieven kunnen veroorloven: “ U krijgt wat u betaalt”. Daardoor sluiten ze het minder gegoede deel van de bevolking uit. Het ontstaan van een gezondheidszorg op twee snelheden vormt dus het grootste gevaar van de commercialisering. Dat wil zeggen gespecialiseerde hightech diensten voor diegenen die het kunnen betalen en een minimumservice voor de armen. Dat vergroot de gezondheidskloof, wat terecht onaanvaardbaar kan worden gevonden, gezien gezondheid een universeel mensenrecht is.

Daarnaast verzwakt een engagement in de dienstensector effectief de publieke beleidsruimte, want vrijhandelsakkoorden zijn bindend. Bedrijven kunnen landen vervolgen indien hun rechten als investeerder worden geschonden. Dus indien men na een tijd vaststelt dat privatiseringen een negatief bilan opleveren, kan die privatisering niet worden ongedaan gemaakt, tenzij er enorme sommen worden betaald aan de investeerders om hun verliezen te “ compenseren”.  De arbitragemechanismen tussen investeerders en Staten die in het TTIP zijn opgenomen, zullen commerciële belangen beschermen, ten nadele van de volksgezondheid. We zien dit in het geval van Australië. Philip Morris heeft een klacht ingediend tegen Australië voor een internationaal hof, omdat Australië shockerende waarschuwingen op sigarettenpakjes wou aanbrengen. In dit opzicht wordt het terugdraaien van een beleidsbeslissing als blijkt dat er schadelijke gevolgen zijn voor de gezondheid zeer moeilijk, zo niet onmogelijk.

De toegang tot medicijnen wordt beïnvloed via de bescherming van intellectuele eigendomsrechten

De wensenlijst van de farmaceutische industrie voor de TTIP bevat onder andere een bescherming van patenten op geneesmiddelen van meer dan 20 jaar, een bescherming tegen prijsverlagingsmechanismen en beperkingen op de transparantieregels voor klinisch onderzoek naar medicijnen. Deze beperkingen limiteren de macht van overheden om de toegang tot medicatie te garanderen. Het zijn dus ook beperkingen op de bescherming van de volksgezondheid in een land. Voor ontwikkelingslanden is de prijs van medicijnen nu al een groot probleem, zelfs met de regels die momenteel bestaan in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Het TTIP akkoord gaat nog verder om de winsten van de farmaceutische industrie -die met haar jaarlijkse verkoop van 752 miljard (cijfers van 2009) al de grootste transnationale industrie is- te beschermen. Tezelfdertijd sterven mensen die arm zijn omdat ze zich essentiële medicijnen niet kunnen veroorloven. Aangezien 25 to 66% van de uitgaven van de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden naar de aankoop van medicijnen gaat, bepaalt de prijs van medicijnen dus ook mee het niveau van de gezondheidszorg.

Het TTIP zal ook een indirecte impact hebben op de gezondheid, via de sociale determinanten van gezondheid, oftewel de dagelijkse leefomstandigheden

De grootste industriële lobbygroep voor de TTIP is de voedselindustrie, waar het bedrijf Monsanto deel van uitmaakt. De Europese Commissie is zelfs uit eigen beweging op zoek gegaan naar hun adviezen. Verschillende producten van Monsanto zijn echter verboden in Europa omwille van gezondheidsredenen. Het gebruik van herbicide Lasso van Monsanto is in Europa verboden, omdat de landbouwers die het gebruikten erdoor vergiftigd werden. Het groeihormoon Bovilac, voor koeien, dat bij mensen borst-, darm- en prostaatkanker veroorzaakt is overal verboden behalve in de VS. Door het TTIP akkoord wil men de bescherming van de gezondheid tot een minimum herleiden, ten voordele van commerciële belangen.

Een ambtenaar van het Directoraat Generaal Onderzoek en Innovatie van de Europese Commissie zei tijdens een conferentie: “We moeten de normen van de EU en de VS harmoniseren via de TTIP, want als we dat niet doen, zullen we onze regels nooit kunnen opleggen aan de rest van de wereld. Het is dus niet erg indien de standaarden een beetje lager liggen dan we zouden willen. Het belangrijkste is om één front te vormen om ze nadien aan anderen te kunnen opleggen.”

Wat zal de impact zijn van TTIP op ontwikkelingslanden?

De impact van het TTIP op de gezondheid zal zich wereldwijd, van Noord tot Zuid, laten voelen. Maar de impact van de TTIP zal het grootst zijn in ontwikkelingslanden. Lage- en midden-inkomenslanden zijn kwetsbaarder. Zij hebben minder middelen en een zwakkere beleidscapaciteit dan hoge-inkomenslanden. Toch dragen ze een dubbele ziektelast, met wereldwijd de meeste slachtoffers van zowel infectieuze als niet-besmettelijke ziekten, en hebben dus eigenlijk net meer capaciteit nodig om hieraan te beantwoorden. Maar de ontwikkelingslanden hebben geen of weinig systemen van sociale bescherming en geen gezondheidssystemen die in staat zijn om aan de noden te beantwoorden. Bovendien is de TTIP geschreven door en voor bedrijven gebaseerd in de geïndustrialiseerde landen. De winsten zullen worden versluisd naar de industrieën in de rijke landen, waardoor de TTIP ontwikkelingslanden nog meer zal verzwakken.

Wat kan jij doen?

G3W neemt deel aan de mobilisatie van 19 december #STOPTTIP met de D19-20 Alliantie. We willen immers een beleid dat voorrang geeft aan de gezondheid in plaats van commerciële belangen. Wij eisen respect voor het voorzorgsprincipe. Dit principe laat toe bij gebrek aan wetenschappelijk bewijs over de negatieve effecten voor gezondheid toch preventieve maatregelen te nemen. We willen dus dat geen handel- en investeringsakkoord wordt ondertekend zolang er geen bewijs is dat de gezondheid niet zal worden geschaad. Doe mee!

12847 keer gelezen