05/11/14

Volkeren van de wereld, kom op voor klimaatrechtvaardigheid!

Op 8 november 2014 zal het precies één jaar geleden zijn dat tyfoon Haiyan dood en vernieling zaaide op de Filipijnen. Dat is voor Geneeskunde voor de Derde Wereld (G3W) een moment om gerechtigheid te vragen voor de slachtoffers van Haiyan en van alle andere klimaatgerelateerde rampen wereldwijd. Daarom ook hebben we de krachten gebundeld met een reeks bewegingen, ngo's en organisaties om onderstaande oproep voor klimaatgerechtigheid te schrijven.

Het is een jaar geleden dat tyfoon Haiyan het centrale deel van de Filipijnen trof: een van de zwaarste en meest dodelijke tropische stormen ooit. Duizenden mensen stierven of raakten vermist, miljoenen raakten dakloos en bestaansmiddelen werden vernield.

Ter gelegenheid van de eerste verjaardag  van tyfoon Haiyan en als eerbetoon aan alle slachtoffers van de wereldwijde klimaatcrisis, roepen wij 8 november uit tot Internationale Dag van de Gemeenschappen die lijden onder de Klimaatverandering. We roepen alle klimaatgeïmpacteerde gemeenschappen en hun organisaties op om zich te verenigen en klimaatrechtvaardigheid en actie te eisen.

De gemeenschappen die door tyfoon Haiyan getroffen zijn, zijn niet de enige die lijden. Talloze andere plaatsen ter wereld ondervinden de gevolgen van de klimaatverandering. Wereldwijd is het aantal weergerelateerde rampen meer dan verdrievoudigd sinds de jaren zestig.

Elk jaar leiden deze rampen tot meer dan 60.000 sterfgevallen, voornamelijk in ontwikkelingslanden. De directe economische verliezen in verhouding tot het BBP waren dubbel zo hoog in lage-inkomenslanden dan in hoge-inkomenslanden (met een gemiddelde van $100 miljard per jaar in het laatste decennium). Gemiddeld worden jaarlijks zo'n 250 miljoen mensen getroffen. Dat is een stijging van meer dan 30% op amper 10 jaar tijd en dat allemaal door de klimaatverandering. Vrouwen worden het meest getroffen (tot 14 keer meer) door het langdurig wegvallen van bestaansmiddelen, gedwongen migratie en klimaatgerelateerde conflicten. Toch hebben vrouwen op lokaal en internationaal niveau het minste invloed op de klimaatpolitiek.

De Carteret Eilanden van Papoea-Nieuw-Guinea zinken letterlijk weg. Uitzonderlijk hoge getijden spoelen gewassen weg en het stijgende zeepeil vernielt met haar zoute water de overgebleven gewassen. De inheemse bevolking wordt gedwongen om te vluchten en zich elders opnieuw te vestigen, wat van hen de eerste klimaatvluchtelingen ter wereld maakt.

In Midden-Amerika, en op veel andere plaatsen in het globale Zuiden, heeft het veranderende klimaat geresulteerd in een slechte oogst, het toenemen van ongedierte en plantenziektes en het verlies van vee. Hetzelfde is waar voor een aantal landen in Afrika, zoals Kenia, waar de permanente droogte het grootste deel van het vee en de gewassen van kleinschalige landbouwers en herdersgemeenschappen gedecimeerd heeft. Dat is catastrofaal voor gebieden waar miljoenen mensen sterk afhankelijk zijn van landbouw voor hun voedsel en inkomen.

In Zuid-Aziatische regio's vernielt de frequentere en sterkere regenval bestaansmiddelen en levens. In Pakistan vernietigen de wisselvallige weerpatronen de oogsten, in het bijzonder in de provincies Zuid-Punjab en Sindh, waar een groot deel van de tarwe en rijst voor het hele land vandaan komen. Volgens berichtgeving zijn in juni 2013 in het Indiaase Uttarakhand meer dan 5700 mensen overleden door stortvloeden en landverschuivingen. Dit jaar zagen de staten Jammu en Kashmir een zware regenval die 400 keer hoger lag dan het gemiddelde.

Deze waanzin is het directe resultaat van het wereldwijde kapitalistische systeem, dat gebaseerd is op een oneindige groei van extractie, productie, consumptie en afval in functie van een oneindige groei van de winst. Slechts een kleine fractie van de wereldbevolking haalt voordeel uit dit systeem: de rijkste 1 procent van de bevolking bezit bijna de helft van de globale rijkdom. De ontwikkelde economieën, die 15% van de globale bevolking uitmaken, verbruiken ongeveer de helft van 's werelds grondstoffen en hebben het grootste aandeel in de achteruitgang van het milieu.

De klimaatcrisis, dat is het kapitalisme dat de grenzen van de planeet overschrijdt. De globalisering van de productie heeft de winstmarges van de multinationals in het Noorden vergroot, maar zorgde ook voor een stijgende vervuiling door de industrie, de landbouw, het transport en de dienstensector. Daarbovenop zorgde ze ook voor een grotere uitbuiting van de werkende klasse.

Transnationale bedrijven schuimen de wereld af op zoek naar voorraden aan olie, gas, metalen en mineralen. Mijnbouw-, energie-,  landbouw- en andere grote bedrijven nemen bezit van grote stukken land over de hele wereld, waarbij ze vaak de autochtone bevolking verdrijven. Het eindresultaat is een roofzuchtige en wereldwijde exploitatie van de natuur en een vergroting van de ongelijkheid in rijkdom en macht.

We realiseren ons de omvang van deze onrechtvaardigheid, terwijl het neoliberalisme de mogelijkheden ondermijnt van de landen die in de frontlinie van de klimaatverandering liggen om initiatieven te nemen en te reageren op de verwoestende effecten ervan. De openbare en sociale infrastructuur werd verwaarloosd of zelfs ontmanteld als gevolg van de privatisering en de besparingen die aan ontwikkelingslanden werden opgelegd door internationale financiële instellingen. Miljoenen mensen hebben geen toegang tot basisvoorzieningen zoals water, sanitair en gezondheidszorg. Deze voorzieningen zijn stuk voor stuk in handen van de op winst beluste privésector. Deregulering heeft geleid tot een verslechtering van de levensomstandigheden, zowel op sociaal vlak als op vlak van het milieu. De klimaatverandering leidt tot meer en hevigere natuurrampen, en verhoogt zo ook het lijden van de armen, omdat hun kwetsbaarheid ervoor zorgt dat natuurverschijnselen veranderen in chronische rampen en een snel herstel belemmert.

Zoals gieren die zich tegoed doen aan de overblijfselen van de doden, zo hebben grote bedrijven - met de oogluikende toelating van de autoriteiten – manieren gevonden om profijt te halen uit de tragedies die de mensen treffen. Er zijn talrijke voorbeelden van rampgebieden die omgezet worden in "investeringszones" voor privaat-publieke samenwerkingsverbanden tussen grote buitenlandse bedrijven en lokale partners. Hierbij worden gemeenschappen onteigend die vaak al eerder verdreven werden.

De mensen in arme gemeenschappen die door het klimaat getroffen worden, hebben vaak geen andere keuze dan te trachten om de resten van hun leven bijeen te rapen. Ondanks de inefficiëntie van hun overheid, diens corruptie en minachting voor hun lijden, steunen deze mensen op elkaars solidariteit om elkaar te beschermen tijdens rampen, delen ze hun levensmiddelen met elkaar en verlichten ze elkaars lijden.

Wij eisen een einde aan het beleid en de programma's die de integriteit van de natuur schenden, het milieu plunderen en kwetsbare gemeenschappen blootstellen aan nog meer ellende en lijden.

Wij verwerpen de valse oplossingen voor de klimaatcrisis, zoals de "Groene Economie" van de grote bedrijven en de op winst gerichte maatregelen zoals de emissiehandel, het betalend maken van ecosysteemdiensten, de grootschalige productie van biobrandstof, plannen voor geo-engineering, hernieuwbare energie die gecontroleerd wordt door bedrijven, de liberalisering van milieugerelateerde goederen en diensten en andere maatregelen die gepromoot worden door enkele internationale instellingen, Westerse overheden en bedrijven. Deze maatregelen en dit beleid zijn slechts pogingen tot het 'groen maken' van het kapitalisme, het tot koopwaar maken van de levengevende en -ondersteunende capaciteiten van de natuur, en het verder concentreren  van de natuurlijke hulpbronnen in de handen van de elites en hun grote bedrijven.

De ontwikkelde kapitalistische landen hebben de historische verantwoordelijkheid om ambitieuzere klimaatmaatregelen te nemen, aangezien zij het meest tot de klimaatopwarming hebben bijgedragen. Deze landen moeten zich inzetten voor meetbare doelstellingen die 80% van de gekende fossiele brandstofreserves onder de grond houden en ervoor zorgen dat de concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer teruggebracht wordt tot 300 ppm. Zij moeten de middelen verstrekken om de schade die onstaan is door hun cumulatieve vervuiling van de atmosfeer en die een onderdeel is van hun ecologische schuld aan de volkeren van het Zuiden, te voorkomen, te beperken en te behandelen. Zij moeten ook de kosten van de technologie dragen die de ontwikkelingslanden nodig hebben voor het bestrijden van de klimaatverandering.

Deze eisen moeten opgenomen worden in een bindende overeenkomst tussen de overheden die momenteel onderhandelen over een nieuwe klimaatovereenkomst en een nieuwe ontwikkelingsagenda in 2015. Een nieuw internationaal mechanisme moet gecreëerd worden om het verlies en de schade geassocieerd met de impact van de klimaatverandering in ontwikkelingslanden aan te pakken. Dit mechanisme moet zorgen voor een adequate financiering (zonder schuldvorming) voor verlies en schade, inclusief compensatiefondsen, schuldkwijtschelding, sociale bescherming, en lokaal gestuurde en gendergelijke adaptatieprogramma's. Er moet een volledige en effectieve participatie zijn van de getroffen gemeenschappen, inclusief vrouwen, op alle beleidsniveaus met betrekking tot de klimaatverandering.

Maar het belangrijkste is dat we samen moeten strijden tegen het huidige systeem dat de hoofdoorzaak is van de dreigende milieuramp. Het is duidelijk dat de fundamentele drijfkracht van het kapitalisme - uitbreiding, groei en de accumulatie van meer winst voor enkelen - in tegenspraak is met de realiteit van de beperkte (en afnemende) natuurlijke hulpbronnen van de aarde. Wij moeten een alternatief, duurzaam systeem ontwikkelen dat voorziet in de basisbehoefte aan materiële en niet-materiële goederen van alle mensen en tegelijkertijd het welzijn en het evenwicht van de biosfeer beschermt.

Nu we de tyfoon Haiyan herdenken en de nagedachtenis van onze families, kennissen en vrienden eren, blijven we vastbesloten om de veerkracht van de mensen tegen de klimaatverandering op te bouwen door middel van solidariteit. We beloven te vechten voor klimaatrechtvaardigheid, en we beloven een nieuw systeem op te richten, gebaseerd op het rationele, collectieve en democratische beheer en gebruik van grondstoffen in het belang van het volk en het welzijn van de planeet.

 

Eerste ondertekenaars:

People Surge, Philippines

Campaign for People’s Goals for Sustainable Development (People’s Goals)

IBON International

People’s Movement on Climate Change (PMCC)

Asia Pacific Forum on Women, Law and Development (APWLD)

Kalikasan – People’s Network for the Environment, Philippines

WALHI - Friends of the Earth, Indonesia

Centre for Community Economics and Development Consultants Society (CECOEDECON), India

Public Advocacy Initiatives for Rights and Values in India (PAIRVI), India

Tamil Nadu Womens Forum, India

Coastal Development Partnership, Bangladesh

People's Coalition on Food Sovereignty

Pesticide Action Network, Malaysia

Roots for Equity, Pakistan

Ethiopian Consumer Society, Ethiopia

Geneeskunde voor de Derde Wereld, Belgium

Solidagro, Belgium

Society for Rural Education and Development, India

Indigenous Peoples Movement for Self Determination and Liberation (IPMSDL), Philippines

Coastal Development Partnership, Bangladesh

Asia Indigenous Peoples Network on Extractive Industries and Energy, AIPNEE

Jaringan Orang Asal SeMalaysia (JOAS) - The Indigenous Peoples Network, Malaysia

Kapaeeng Foundation, Bangladesh

Papora Indigenous Development Association, China/Taiwan

Lawyers' Association for Human Rights of Nepalese Indigenous Peoples (LAHURNIP), Nepal

Philippine Task Force for Indigenous Peoples (TFIP), Philippines

Centre for Research and Advocacy (CRAM), Manipur

Sevalanka Foundation, Sri Lanka

Center for Development Programs in the Cordillera (CDPC), Philippines

Centre for Sustainable Community Development (S-CODE), Vietnam

Kalipunan ng Mga Katutubong Mamamayan ng Pilipinas (KAMP), Philippines

Unnayan Bikalper Nitinirdharoni Gobeshona, Bangladesh

International Womens Alliance (IWA)

Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP), Philippines

Asian Peasant Coalition (APC)

Rural Missionaries of the Philippines

MOSOP

Mugal Indigenous Women Upliftment Institute MIWUI (Nepal)

 

11822 keer gelezen