06/04/10

Wat is het recht op gezondheid?

Als we spreken over het recht op gezondheid, dan erkennen we gezondheid als een mensenrecht. Dat is belangrijk want mensenrechten hebben een plaats in het internationaal recht en hebben een speciale betekenis.
What good does it do to treat people's illnesses, then send them back to the conditions that made them sick? (Michael Marmot, voorzitter van de Commission on Social Determinants of Health van de WHO)
  • Mensenrechten gelden voor iedereen, zonder onderscheid naar ras, geloof, politieke overtuiging, geslacht, rang of stand. Ze zijn toepasbaar op iedereen op basis van gelijkwaardigheid en zonder discriminatie. Iedereen heeft evenveel recht op gezondheid.
  • Mensenrechten kunnen opgeëist worden. Tegenover een recht staat immers ook een plicht. Een mensenrecht betekent dat je kan en mag verwachten dat iemand anders die verplichtingen ook nakomt. Je wordt dus niet verondersteld om te zitten wachten tot ze je op een presenteerblaadje worden aangeboden.
  • Mensenrechten zijn een verantwoordelijkheid van de staat van zodra die een verdrag getekend heeft. Deze verdragen creëren verplichtingen voor de staat om minimumstandaarden en procedures na te leven zodat de bevolking van haar rechten kan genieten. Men heeft het over drie niveaus van verplichtingen: om die rechten te respecteren, om ze te beschermen en om ze te vervullen.

Wat is dan het recht op gezondheid? Dat is niet het recht om niet ziek te worden. Zo'n omschrijving is absurd want dat is onmogelijk te realiseren. Niet alle ziekten zijn immers te voorkomen.

De vorige rapporteur van de Verenigde Naties voor het recht op gezondheid, Paul Hunt, hanteerde de volgende definitie:

Het recht op gezondheid is het recht op een doelmatig en geïntegreerd gezondheidsysteem, dat zowel gezondheidszorg als de onderliggende determinanten van gezondheid omvat. Dit systeem moet bovendien beantwoorden aan de nationale en lokale prioriteiten en toegankelijk zijn voor iedereen.”

Zijn definitie omschrijft twee aspecten van het recht op gezondheid:

  • gezondheidszorg en
  • de achterliggende sociale en economische determinanten van gezondheid.

Beide moeten aangepakt worden in het kader van een toegankelijk, relevant en doelmatig gezondheidssysteem. Dat is belangrijk want meestal wordt dit tweede aspect vergeten.

Het recht op gezondheid gaat uit van een brede definitie van gezondheid en heeft ook oog voor de achterliggende, maatschappelijke oorzaken van ongezonde omstandigheden. Beide aspecten zijn belangrijk. Het heeft geen zin om enkel oog te hebben voor gezondheidszorg, zonder ook de levensomstandigheden te verbeteren.

Dat toont ook aan dat mensenrechten onderling met elkaar verbonden zijn. Het recht op gezondheid heeft raakvlakken met het recht op voedsel, het recht op onderwijs, het recht op huisvesting, het recht op veilige werkomstandigheden,...

Om te evalueren of de staat zijn verplichtingen nakomt, zijn er vier standaarden: beschikbaarheid, toegankelijkheid, aanvaardbaarheid en kwaliteit. Er moet vooruitgang geboekt worden op elk van die vier criteria. Het heeft immers geen zin om bijvoorbeeld de kwaliteit van de gezondheidsdiensten te verbeteren als die tegelijkertijd ook ontoegankelijk zijn.

Meer uit dossier Het recht op gezondheid

06/04/10
Hoe kunnen we nu concreet iets doen om het recht op gezondheid te realiseren? Het is duidelijk dat het niet alleen gaat om medische dienstverlening. Er is meer voor nodig.
06/04/10
Als we spreken over het recht op gezondheid, dan erkennen we gezondheid als een mensenrecht.
06/04/10
Paul Hunt, VN rapporteur
De eerste verwijzing naar het recht op gezondheid kwam voor in de Constitutie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1946.
06/04/10
Hoe kunnen we nu concreet iets doen om het recht op gezondheid te realiseren? Het is duidelijk dat het niet alleen gaat om medische dienstverlening. Er is meer voor nodig.
15062 keer gelezen
Wat is het recht op gezondheid? | Viva Salud

Fout

Er is onverwacht een fout opgetreden. Probeer het later nog eens.